Οδοιπορικό στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου...

Γράφει και φωτογραφίζει ο Πάνος Γεωργιάδης

Το Στρατόπεδο Συγκέντρωσης του Νταχάου (KZ-Gedenkstätte Dachau), λίγο έξω από το Μόναχο, αποτελεί έναν από τους πιο βαριούς, αλλά και αναγκαίους ιστορικούς τόπους της Ευρώπης. Μια επίσκεψη εδώ δεν είναι μια τυπική τουριστική εμπειρία, αλλά ένα βαθύ μάθημα ιστορίας και μια σιωπηλή υπενθύμιση των ορίων στα οποία μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη θηριωδία.

Η Ιστορία του Στρατοπέδου

Το Νταχάου ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1933, ελάχιστες εβδομάδες αφότου ο Αдольφ Χίτλερ ανέλαβε την εξουσία. Υπήρξε το πρώτο μόνιμο στρατόπεδο συγκέντρωσης που δημιούργησε το εθνικοσοσιαλιστικό (ναζιστικό) καθεστώς και λειτούργησε ως το «πρότυπο» και το σχολείο εκπαίδευσης για τα SS, πάνω στο οποίο οργανώθηκαν όλα τα μετέπειτα στρατόπεδα θανάτου.

Αρχικά, προοριζόταν για την κράτηση πολιτικών αντιπάλων του καθεστώτος (κομμουνιστών, σοσιαλδημοκρατών, συνδικαλιστών). Ωστόσο, με τα χρόνια, η σύνθεση των κρατουμένων άλλαξε δραματικά. Εβραίοι, Ρομά, μάρτυρες του Ιεχωβα, ομοφυλόφιλοι, αιχμάλωτοι πολέμου και κληρικοί από όλη την κατεχόμενη Ευρώπη στοιβάχτηκαν σε απάνθρωπες συνθήκες.

Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι πέρασαν τις πύλες του Νταχάου, ενώ υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 41.500 έχασαν τη ζωή τους από την πείνα, τις αρρώστιες, την καταναγκαστική εργασία, τα απάνθρωπα ιατρικά πειράματα και τις εκτελέσεις. Το στρατόπεδο απελευθερώθηκε από τα αμερικανικά στρατεύματα στις 29 Απριλίου 1945, αποκαλύπτοντας στον κόσμο το φρικτό πρόσωπο του ναζισμού.

Η Σημερινή Κατάσταση

Σήμερα, ο χώρος λειτουργεί ως Διεθνές Μνημείο και Κέντρο Τεκμηρίωσης. Με απόλυτο σεβασμό στη μνήμη των θυμάτων, το στρατόπεδο έχει διατηρηθεί σε μεγάλο βαθμό.

Το Κεντρικό Εκθεσιακό Κέντρο: Στεγάζεται στα πρώην κτίρια συντήρησης και φιλοξενεί μια συγκλονιστική μόνιμη έκθεση με φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα, έγγραφα και μαρτυρίες επιζώντων.
Τα Κτίρια Κράτησης (Barracks): Δύο από τα δεκάδες ξύλινα στρατόπεδα έχουν ανακατασκευαστεί για να δείξουν τις συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων.
Το Κρεματόριο (BARRACK X): Ο χώρος όπου βρίσκονται οι φούρνοι καύσης και οι θάλαμοι αερίων (οι οποίοι ευτυχώς δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ σε μαζική κλίμακα με Zyklon B όπως στο Άουσβιτς, αλλά υπήρξαν θandάσιμα σημεία εκτελέσεων). Η ατμόσφαιρα εδώ είναι εξαιρετικά βαριά και κατανυκτική.
Τα Θρησκευτικά Μνημεία: Στον χώρο έχουν ανεγερθεί διάφοροι ναός και παρεκκλήσια (καθολικό, προτεσταντικό, εβραϊκό, ορθόδοξο και καρμελιτικό μοναστήρι) ως σύμβολα ειρήνης και συμφιλίωσης.

Τουριστικές Πληροφορίες

Ωράριο Λειτουργίας: Το μνημείο είναι ανοιχτό καθημερινά από τις 09:00 έως τις 17:00 (κλειστό μόνο στις 24 Δεκεμβρίου).
Κόστος Εισόδου: Η είσοδος στον χώρο του μνημείου είναι δωρεάν.
Υπηρεσίες: Υπάρχει δυνατότητα ενοικίασης ηχητικού οδηγού (audio guide) σε πολλές γλώσσες, ενώ προσφέρονται και οργανωμένες ξεναγήσεις από επίσημους εκπαιδευμένους ξεναγούς του μνημείου (συνιστάται κράτηση εκ των προτέρων για γκρουπ).
Συστάσεις: Λόγω της φύσης του χώρου, η είσοδος δεν συνιστάται για παιδιά κάτω των 12 ετών. Απαιτείται άνετο παπούτσι πεζοπορίας, καθώς ο χώρος είναι τεράστιος και εκτεθειμένος στις καιρικές συνθήκες.

Τρόπος Μετακίνησης από Μόναχο

Η μετάβαθμιση από το κέντρο του Μονάχου στο Νταχάου είναι πολύ εύκολη και γίνεται αποκλειστικά με Μέσα Μαζικής Μεταφοράς:

Με το S-Bahn (Προαστιακός): Παίρνετε τη γραμμή S2 με κατεύθυνση προς Dachau / Petershausen από οποιοδήποτε κεντρικό σταθμό του Μονάχου (π.χ. Hauptbahnhof, Marienplatz, Karlsplatz). Η διαδρομή μέχρι τον σταθμό Dachau Bahnhof διαρκεί περίπου 20-25 λεπτά.
Με λεωφορείο: Μόλις φτάσετε στον σταθμό του Νταχάου, βγαίνετε στην μπροστινή έξοδο και παίρνετε το λεωφορείο με αριθμό 726 (με κατεύθυνση Zeltplatz), το οποίο σας αφήνει ακριβώς στην είσοδο του μνημείου (στάση KZ-Gedenkstätte) σε περίπου 7-10 λεπτά.
Εισιτήρια: Για τη μεταφορά σας αρκεί να προμηθευτείτε ένα ημερήσιο εισιτήριο ζωνών για το Μόναχο (καλό είναι να επιλέξετε το M-Zone to Zone 2 ή το Entire Network αν σχεδιάζετε άλλες μετακινήσεις, εξασφαλίζοντας και το τρένο και το λεωφορείο).

Σημείωση: Το ταξίδι στο Νταχάου δεν προσφέρεται για “χαλάρωση”, αποτελεί όμως μια βαθιά εσωτερική αναζήτηση και έναν φόρο τιμής στη μνήμη της ιστορίας που δεν πρέπει ποτέ να λησμονηθεί.