Η Βενετία είναι μια πόλη που μοιάζει να αναδύεται από τα όνειρα, γεμάτη κανάλια, γέφυρες και ιστορία που χάνεται στους αιώνες. Όμως, για τον Έλληνα ταξιδιώτη, υπάρχει μια γωνιά στην περιοχή Castello που προκαλεί μια ιδιαίτερη συγκίνηση. Περνώντας τη «Γέφυρα των Ελλήνων» (Ponte dei Greci), ο επισκέπτης αφήνει πίσω του την τουριστική βοή και εισέρχεται σε έναν χώρο όπου η βυζαντινή παράδοση και η ελληνική ψυχή ρίζωσαν και άνθισαν για περισσότερα από πέντε εκατοντάδες χρόνια.
Η Ιστορία: Μια Καταφυγή Πολιτισμού
Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453, η Βενετία έγινε το κύριο καταφύγιο για τους Έλληνες που αναζητούσαν μια νέα πατρίδα. Η ελληνική κοινότητα της Βενετίας (Scuola dei Greci) υπήρξε η πιο ακμάζουσα της διασποράς. Μετά από πολλές προσπάθειες, οι Βενετοί παραχώρησαν το 1539 την άδεια να χτιστεί ένας ορθόδοξος ναός.
Ο Άγιος Γεώργιος των Ελλήνων ολοκληρώθηκε το 1573 και αποτελεί το παλαιότερο και ιστορικότερο ορθόδοξο οικοδόμημα στη Δύση. Αρχιτεκτονικά, ο ναός ακολουθεί τις γραμμές της ύστερης αναγέννησης εξωτερικά, αλλά στο εσωτερικό του κρύβει όλο το μεγαλείο της ορθόδοξης εικονογραφίας.
Τι θα δείτε: Ο Ναός, το Μουσείο και το Ινστιτούτο
1. Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου
Μόλις πλησιάσετε, το πρώτο πράγμα που θα προσέξετε είναι το κεκλιμένο καμπαναριό του, το οποίο γέρνει επικίνδυνα προς το κανάλι, θυμίζοντας τον Πύργο της Πίζας. Στο εσωτερικό, η ατμόσφαιρα είναι κατανυκτική. Το τέμπλο είναι διακοσμημένο με έργα του σπουδαίου Κρητικού ζωγράφου Μιχαήλ Δαμασκηνού, ενώ ο τρούλος φέρει την εντυπωσιακή τοιχογραφία της Δευτέρας Παρουσίας, έργο του Ιωάννη Κύπριου.
2. Το Μουσείο Εικόνων
Ακριβώς δίπλα στην εκκλησία, στο κτίριο της πρώην Φλαγγινείου Σχολής, στεγάζεται το Μουσείο Εικόνων. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες συλλογές μεταβυζαντινής τέχνης στον κόσμο. Εκεί θα θαυμάσετε εικόνες που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την Κρήτη, την Κωνσταντινούπολη και την Ήπειρο. Η εξέλιξη της «Κρητικής Σχολής» είναι εμφανής εδώ, δείχνοντας πώς η βυζαντινή τέχνη συναντήθηκε με την ιταλική Αναγέννηση.
3. Το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών
Το Ινστιτούτο είναι το μοναδικό επιστημονικό ίδρυμα της Ελλάδας στο εξωτερικό. Η βιβλιοθήκη του και το αρχείο του είναι θησαυροί παγκόσμιας εμβέλειας, περιλαμβάνοντας χειρόγραφα, παλαιότυπα και έγγραφα που καταγράφουν τη ζωή των Ελλήνων στη Βενετία από το 1498. Αν και ο κύριος σκοπός του είναι ερευνητικός, η παρουσία του στον χώρο προσδίδει μια αύρα πνευματικότητας και ακαδημαϊκού κύρους σε ολόκληρο το συγκρότημα.
Δραστηριότητες για τον Επισκέπτη
Παρακολούθηση Λειτουργίας: Αν βρεθείτε στη Βενετία Κυριακή πρωί, η παρακολούθηση της Θείας Λειτουργίας στον Άγιο Γεώργιο είναι μια εμπειρία που θα σας μείνει αξέχαστη. Η ακουστική του ναού και η βυζαντινή ψαλμωδία σε μεταφέρουν σε άλλη εποχή.
Περίπατος στη Rio dei Greci: Περπατήστε κατά μήκος του καναλιού και φωτογραφίστε το καμπαναριό από διαφορετικές γωνίες. Η θέα από την απέναντι γέφυρα είναι η «κλασική» λήψη της ελληνικής Βενετίας.
Επίσκεψη στο Μουσείο: Αφιερώστε τουλάχιστον μία ώρα για να δείτε τις λεπτομέρειες στις εικόνες. Αναζητήστε την εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, ένα από τα πιο αριστουργηματικά έργα της συλλογής.
Χρήσιμες Πληροφορίες για τον Ταξιδιώτη
Τοποθεσία: Castello 3422. Θα το βρείτε πολύ εύκολα περπατώντας από την Πλατεία Αγίου Μάρκου προς την κατεύθυνση της Riva degli Schiavoni (περίπου 10 λεπτά με τα πόδια).
Πρόσβαση: Η κοντινότερη στάση βαπορέτου (vaporetto) είναι η San Zaccaria. Από εκεί, ακολουθήστε τις πινακίδες προς “San Giorgio dei Greci”.
Ωράριο Λειτουργίας:
Ο Ναός είναι συνήθως ανοιχτός καθημερινά 09:00 – 13:00 και 14:30 – 17:00.
Το Μουσείο λειτουργεί παρόμοιες ώρες, αλλά καλό είναι να ελέγξετε την επίσημη ιστοσελίδα του Ινστιτούτου (istitutoellenico.org) για τυχόν αλλαγές.
Είσοδος: Υπάρχει ένα μικρό αντίτιμο για το Μουσείο (περίπου 5-7 ευρώ), ενώ η είσοδος στον ναό για προσκύνημα είναι ελεύθερη.
Tip: Μην παραλείψετε να παρατηρήσετε το οικόσημο της Ελληνικής Αδελφότητας πάνω από την είσοδο, που απεικονίζει τον Άγιο Γεώργιο να σκοτώνει τον δράκο.
Η επίσκεψη στον Άγιο Γεώργιο των Ελλήνων δεν είναι απλώς μια τουριστική στάση. Είναι ένα προσκύνημα στη διαχρονικότητα του ελληνισμού και μια υπενθύμιση ότι η ομορφιά και ο πολιτισμός μπορούν να ανθίσουν ακόμα και μακριά από τη γενέτειρα γη.
INFO BOX
Για περισσότερες πληροφορίες κάνε click στο αντίστοιχο εικονίδιο!
