Παλαιός Παντελεήμονας ΠιερίαςΜε θέα στον Όλυμπο και το Αιγαίο!

Αν ταξιδέψεις στην Πιερία να περάσεις ή καλύτερα να μείνεις οπωσδήποτε στον γραφικό Παλιό Παντελεήμονα !

Κείμενο-φωτογραφίες: Πάνος Γεωργιάδης

Ψάχνετε ένα παραδοσιακό χωριό για να απολαύσετε τον καφέ, το γλυκό ή το γεύμα σας με εκλεκτά ψητά κρέατα, κάτω από τον πλάτανο; Η ακόμη καλύτερα να μείνετε σε κάποιον από τους πετρόκτιστους ξενώνες; Να συνδυάζει βουνό και θάλασσα, με εντυπωσιακή θέα και υπέροχη φύση; Χωρίς αυτοκίνητα και θόρυβο μέσα στο χωριό; Να βρίσκεται κοντά σε μεγάλες πόλεις όπως Λάρισα και Κατερίνη;

Καλώς ήλθατε στον γραφικό και πανέμορφο Παλαιό Παντελήμονα Πιερίας !

Σκαρφαλωμένος στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Ολύμπου σε υψόμετρο 440 μέτρων, δεν είναι απλώς ένας προορισμός· είναι μια ζωντανή καρτ ποστάλ που αναπνέει τον αέρα του «Βουνού των Θεών» !

Φτάνοντας στην είσοδο του οικισμού, αφήνετε πίσω τον θόρυβο της σύγχρονης ζωής. Το αυτοκίνητο απαγορεύεται, και η σιωπή διακόπτεται μόνο από το θρόισμα των φύλλων και τον ήχο των βημάτων σας πάνω στην πελεκητή πέτρα. Τα αναπαλαιωμένα μακεδονίτικα αρχοντικά, με τις κεραμοσκεπές και τα ξύλινα χαγιάτια, στέκουν περήφανα, πνιγμένα στις ορτανσίες και τους κισσούς.

Το μονοπάτι σάς οδηγεί αναπόφευκτα στην κεντρική πλατεία. Εκεί, η επιβλητική εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα υψώνεται δίπλα σε υπεραιωνόβια πλατάνια που χαρίζουν την ευεργετική τους σκιά τα καλοκαιρινά μεσημέρια. Η μυρωδιά από το καμένο ξύλο στους ξυλόφουρνους μπλέκεται με το άρωμα της ρίγανης και του μελιού από τα γύρω δάση.

Tip: Καθίστε σε ένα από τα παραδοσιακά καφενεία για ένα ελληνικό καφέ στη χόβολη ή δοκιμάστε το τοπικό τσίπουρο από κούμαρα – μια γεύση που συμπυκνώνει όλη την άγρια ομορφιά του Ολύμπου.

Το μεγαλύτερο δώρο του Παλαιού Παντελεήμονα, όμως, είναι η στρατηγική του θέση. Μια εκπληκτική θέα που ανοίγει όχι μόνο τα μάτια αλλά κυρίως την ψυχή.

Προορισμός ιδανικός τόπος για όσους αναζητούν την αυθεντικότητα. Είτε τον επισκεφθείτε τον χειμώνα, τυλιγμένο στην ομίχλη, είτε την άνοιξη, όταν οι πλαγιές ανθίζουν, η γοητεία του παραμένει αμετάβλητη: μια υπενθύμιση ότι η ομορφιά κρύβεται στην απλότητα και την παράδοση…

Η ιστορία του Παλαιού Παντελεήμονα είναι ένα κλασικό παράδειγμα της «αναγέννησης» της ελληνικής επαρχίας, που από την απόλυτη ερήμωση έφτασε να γίνει ένας από τους πιο κομψούς προορισμούς της χώρας.

1. Η Ιστορία και η Εγκατάλειψη

Το χωριό ιδρύθηκε πιθανότατα τον 14ο αιώνα. Οι κάτοικοί του ήταν κυρίως κτηνοτρόφοι και υλοτόμοι, που εκμεταλλεύονταν τον πλούτο του Κάτω Ολύμπου. Ωστόσο, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο, οι δυσκολίες διαβίωσης και η έλλειψη υποδομών οδήγησαν τους κατοίκους στη μετανάστευση.

Στη δεκαετία του 1950 και 1960, το χωριό εγκαταλείφθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. Οι κάτοικοι κατέβηκαν χαμηλότερα και ίδρυσαν τον Νέο Παντελεήμονα, αναζητώντας ευκολότερη πρόσβαση στις καλλιέργειες και τις κεντρικές οδικές αρτηρίες. Για δεκαετίες, ο Παλαιός Παντελεήμονας παρέμεινε ένα «χωριό-φάντασμα», με τα σπίτια να καταρρέουν και τη φύση να διεκδικεί πίσω τον χώρο της.

2. Η Δεκαετία του ’90: Η Αναγέννηση

Η ανατροπή ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν το χωριό κηρύχθηκε διατηρητέος παραδοσιακός οικισμός. Τη δεκαετία του ’90, ξεκίνησε ένα εντυπωσιακό κύμα αναπαλαίωσης.

Ιδιωτική πρωτοβουλία: Άνθρωποι της τέχνης, αστοί από τη Θεσσαλονίκη και τη Λάρισα, αλλά και απόγονοι των παλιών κατοίκων, αγόρασαν και αναστήλωσαν τα ερείπια με αυστηρούς κανόνες αρχιτεκτονικής.
Υποδομές: Η ηλεκτροδότηση και η βελτίωση του δρόμου το 1994-1996 μετέτρεψαν το απομονωμένο χωριό σε προσβάσιμο προορισμό.
Κινηματογραφική προβολή: Το χωριό έγινε ευρύτερα γνωστό μέσα από τα γυρίσματα της ταινίας «Μεγαλέξανδρος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αλλά και της σειράς «Ματωμένα Χώματα».

3. Προτάσεις για τον Επισκέπτη

Δραστηριότητες:

Πεζοπορία: Ακολουθήστε το μονοπάτι που συνδέει τον Παλαιό Παντελεήμονα με το Άνω Σκοτίνα. Η διαδρομή μέσα στο δάσος από οξιές και καστανιές είναι μαγική.
Paragliding: Για τους λάτρεις της αδρεναλίνης, η περιοχή είναι διάσημη για πτήσεις με παραπέντε, με προσγείωση στις παραλίες του Πλαταμώνα.

Αγορές:

Μην φύγετε χωρίς μέλι Ολύμπου (ανθόμελο ή ελάτης) και βότανα του βουνού (τσάι, ρίγανη) που συλλέγουν οι ντόπιοι.
Αναζητήστε το «Panteleimon Chocolate» (χειροποίητες σοκολάτες) που έχει γίνει σήμα κατατεθέν του χωριού τα τελευταία χρόνια.

Κοντινές Εξορμήσεις:

Κάστρο Πλαταμώνα: Μόλις 10 λεπτά με το αυτοκίνητο, ένα από τα καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας.
Λείβηθρα: Ο αρχαιολογικός χώρος και το θεματικό πάρκο που σχετίζεται με τον Ορφέα.